İyi Olduğun Yer | atolyezea

iyi olduğun yer

Zeynep Ebru Aksoy, 5 Aralık 2025

Nerede iyi oluruz?

İyi olmak konusu hepimize göre fark etse de, bazı ortak noktalar var. Temel sağlık ve konfor şartlarını mevcut kabul edip ötesine, daha fazlasına bakmaktan söz ediyorum. Çünkü burada odaklanacağım iyi olmak hâli, tüm temel ihtiyaçlarımızın yerine gelmesinin ötesinde var olan bir hâl. Meselâ aç olabiliriz, ama bir yer gelir bir an gelir, orada iyi oluruz.

Nerede kendimizi dinç, diri, rahat ve aktif hissederiz, “an”da hissederiz, orada iyiyizdir. Bu müthiş evrendeki ağın bir parçası olarak hissettiğimiz, var olduğumuz fiziksel şartların da dışında bir varoluş hissettiğimizde iyiyizdir. Bir şey bize ilham verdiğinde ya da o ilhamı verme potansiyeli olan ipucunu algılayacak hâlde olduğumuz iyiyizdir.

Mekân tasarımında biz tasarımcılar bunu yakalamaya çalışırız. Mimarî tasarımın alıcıları öncelikle bazı işlevler ve bu işlevleri ağırlayacak mekânlara dair bazı sıfatlarla gelirler tasarımcıya. İşlevlerin elbette çok önemi var. Hangi ihtiyaca yönelik ne tür bir mekân oluşturmak gerektiğini çok iyi kurgulamak gerekiyor. Bunun için tasarım isteyenin de bu akışı, gündelik hayat akışını, profesyonel bir işse kendi iş modelinin gerekleri olan mekân özelliklerini çok iyi bilmesi çok yararlı oluyor. 30 kişinin bilgisayarda çalışacağı, bağımsız işlerinin birbirinden etkilenmeyeceği bir ortam ya da bir evde çalışma köşesi farklı mekânsal düzenlemelere ihtiyaç duyar elbette. Tasarımcı bu işlevlere göre mekânı şekillendirir. Adeta beden bulur o düşünce. Oluşan bedenin, mekânın içinde bu yaşamı gerçekleşmesini gözlemek kalır heyecanlar geriye.

Bugün daha bireysel mekânlara, evlere, özellikle de kırsala yerleşmek isteyen birey ve/ya gruplara odaklanacağım. Bu aynı zamanda kırsalda, gözümüzün önünde hızlı bir yapılaşmaya neden olan bir konu. Kırsalın dönüşümü konusunun adeta bir film gibi içinde yaşıyoruz. Daha çok konuşmalı, daha iyi yön vermeliyiz. Kentleşme tartışmalarına, başka bir yazıda girmeye niyetle, bugün biraz bireye odaklandım. Bireyin deneyimine.

Zeynep Ebru Aksoy, 2025

Nerede iyi olunur?

Sabah doğan güneşi ve ışığın değişen renklerini yatağından algıladığında.
Evin içinde en kolay hareketlerle yatağından kalkıp çay koymaya gittiğinde.
Çay koyarken bahçeye göz ucuyla bakıp belki pencereyi açıp kuş seslerini ve havayı içine çekebildiğinde
Yazın serin, kışın sıcak bir eve uyandığında ve bunun için çabalaman gerekmediğinde
Soba romantizmini istediğinde yaşayıp ama zorunlu bir gündelik akış olarak buna bağlı kalmadığında
Dışarı çıktığında kendini, aileni, hayvanlarını güvende hissettiğinde
Dış mekân, evinin, kozanın doğal, akıcı bir uzantısı olduğunda
Bahçede ve yakın çevrende kimsenin ne doğaya ne de sana/ailene zarar vermeyeceğini bildiğinde; tarım zehirleri, hayvanlara kötü muamele, ağaçları kötü budama, toprağa kötü muamele, doğanın senin bahçendeki bölümündeki tüm canlılığa zarar verecek her türlü hoyratlık senden uzak olduğunda
Yakınında iki lâfın belini kıracağın insanlar ve onlarla oturup sohbet edebileceğin bir minik ortam olduğunda
Seyahate gittiğinde evine, hayvanlarına, bahçene aynı senin bakacağın gibi özenle bakacak komşuların olduğunda
Evinde küçük bir yakın arkadaş grubunu yemeğe alabileceğin tam yeterli, hatta biraz da sıkışık ve sıcak bir mutfakta, masa başında
Daha büyük gruplarla, belki de komşularınla birlikte yemek yapıp yiyebileceğin, bir ateşin başında, suyun yanında, ufka açık bir ortak masada hep birlikte sofrayı kurarken
… ?

Daha neler yazabiliriz? Lütfen yazın. Ve lütfen bana da yazın bunları, paylaşın. Ne demek istediğimi anladınız. Hayâl kurarken bazen mevcut şartlarımız bizi kısıtlıyor. Yukarıdaki vizyonların hiçbirinde kaç metrekare kaç oda olduğu gibi bir kriter yok. Salonun nasıl olması gerektiği yok. İçindeki yaşam var. Yeni bir yaşam, mekân hayâl ederken de lütfen buna değil içinde kurmak istediğinize odaklanın. Bunu görselleştirin. Bundan sonra bir profesyonel tasarımcıdan, bir mimardan, bu vizyonu mevcut şartlara göre olgunlaştırmasını isteyin. O zaman ona daha büyük sorumlu vermiş olursunuz hem de. Ondan metrekare isterseniz metrekare alırsınız. Tasarımcınızdan hayat örgüsü isteyin. Onu da biraz zorlayın.

* * * * *

Tasarım süreçleri ve kırsalın dönüşümü üzerine daha yazacaklarım var. Siz de soru ve yorumlarınızla, akışa yön verirseniz çok güzel olur.